Woahin mit de bee

Henk Hermans

Bauw zessieg joar hauw heë dermit erum mósse sjurje. Els jonge keël va drissieg joar, verloor heë in jen koel e bee. En va doe aa moeët heë ziech mit e kónsbee erum kweële.
Wie inne haam a jen haos, hauw heë dat jevellieg ónjemaach an ing help uvver ing sjouwer vas-jemaad. Durch die help hool ‘t an d’r sjtómp, deë hem nog woar bleëve.
Deë apperaat woar va leer en hoots, mit an de zieë tswai verniekkelde sjtange. Die sjtange sjarnierete óp die plaatsj woa anger lü ing knei hant.
‘t Woar e sjiek sjtuks-je fachwerk. Alling liechet ‘t nit óp e bee, dat dink hauw mieë voet van inne mit leer jepolsterde duzje-sjtumpel.
Vuur lü die nie in de engste famillieë doamit um hant mósse joa, of nog umjunt, kan me ziech vuursjtelle dat ’t vuur dön e bis-je sjenant is, wentste ónverhofs weer zoeë dink móts aakiekke.
Mer  kinger, die dermit ópwase, went d’r pap ‘t naats ee bee mit de bóks aa neëver je bed hat sjtoa, is ‘t de jeweunste zaag van de welt. Heë hauw ziech e tswaide aajesjafd. Nit wie versjiedene lü fiellaig noen dinke-e of mene, ee vuur d’r werkeldaag en ee vuur d’r zóndieg,
Nè; ‘t woar nit vuur dermit tse sjtense, dat tswaide dat hauw-e, vuur went ee reperatoervellieg woar, heë nit óp ee bee erum moeët huppe.
Dat reservebee woar e óngerdeel van de sjpieëlzaachens va zieng kinger wie die nog kling woare. Den mit e bis-je fantasie kanks-te mit zoe dink van alles aasjtelle. Zoeë hauw ins inne va dön wie ze sjutserij an ‘t óphelle woare, dat kónsbee wie e jeweer uvver de sjouwer, en woar zoeë dermit um ‘t jelender van ‘t trappelaog óp d’r zölder an’t marsjere. Links reëts links reëts.
I zieng jong joare woar heë zier jód en flot mit dat dink oes de vus kómme.
Alling in d’r krich, wie ins midde in de naat vliejeralarm jong, doe woar ‘t richtieg sjeef  jejange, mit dat hóddele bee.
Dat woar kómme wail heë ziech in d’r sjtikke duuster, tsauw tsauw hauw mósse aatsünge, en ziech doe waal de helpe van de boks uvver de sjouwere hauw jedoa, mar die van ‘t bee in dat jedeuns verjèse. Die naat woar heë, óp heng en ing knei, de keldertrap eraaf jesjraveld mit ‘t kónsbee an de boksepief eroes boemele.In d’r jezeënde auwerdom va bauw nüntsieg joar woar-e jesjtórve.
Wail heë de letste tsing joar widman woar, ziech nog zelver verzorjet, en alling woeënet, moeët-e zieng zaachens en prulsjer va zieng kinger verdeeld en ópjerümd weëde.
Dat woar dan óch  óp ing famillieëverzammeloeng flot passeerd, bis óp de bee noa. 
Woahin mit die bee? 
Noen sjtonge zieng kinger mit die bee tse kiekke.
Jinne va dön vólt jet dervuur um ziech die körperdele els andenke tse verware. Of ze ziech in d’r ek van ‘t woeëntsimmer tse sjtelle, mit ing bol drin els sjtoande lamp.
“Óch nit mit ing sjun dikke keëts drin, els keëtse-sjtender, of mit e blomsjtuks-je?” Vroaget d’r jungste, en keek vol hofnoeng d’r krink rónk. Wie ze allemoal an ’t nee winke woare, zaat d’r äudste:
“Zets ze doch bij ‘t “grof vuil!” “Jank jong weë deet noen zoeëjet?” Koam de doater versjrekt oes d’r ek. “Da hant vier óch nog de poliese an de sjel hange, den die prothese die heë de letste joare hauw, zint koalieg va riechtieje tse óngersjeie, oeser dat ‘t tswai reëtse bee zunt.”
“Wits-te wat; zaat dat, vier bringe ze mar tseruk woa heë ze krèje hat, noa de Lucaskliniek i Hoensbroek, die kanne ze óch flaich nog umbouwe vuur inne angere.” Mit deë jezonge vuursjlaag woare ze allmoal iversjtange.
Waal hauwe ze, um nit ummezeus tse vare, tse ieëstj nog ins doa aajeróffe.
“Brengt u ze maar;” hauw deë man an d’r telefóng jezaad.  D’r daag dernoa lanet die doater mit heure man ziech die bee, jewikkeld i pakpapier, in d’r auto, en vore dermit noa Hoensbroek.
Mer wie dat jemintlieg i zoeë hoes jeet, woa d’r inne beamte nit weest wat d’r angere in ‘t sjaos hat ligke, is deëjinnieje dems-te noa dreimoal durchverbinge an ‘t heur kries, inne angere wie deë, deë diech hinger e sjalter d’r wèg versjpert. Zoeë jong dön dan óch.
“Meneer is dat hei, woa me nit mieë jebroechde bee kan aafjeëve?” vroaget die doater, óngerwiels hauw ze ee bee oes ‘t papier jedoa, en hool dat dem bloeës vuur ‘t sjalter.
Deë man keek, wie heë dat bee ónger de naas jeduit kroog, wie inne bankbedeende, deë bij ‘t woad “Jeld!” inne revolver ónger de naas jehaode kriet.
Heë sjlikket e paar moal, woabij zienne adamsappel duchtieg óp en aaf jong, alier heë vroage kank: “Wat meint ger mademke?”
Jeduldieg jong die doater wieër. “Ja hüet ins heer, d’r pap is noen lets jesjtórve,  Jod jef ‘m d’r himmel, en deë hauw e kónsbee. En noen hat miech inne man hei an d’r tellefong versjpraoche iech küet die bee hei ilieëvere.”
Wie ‘t ‘m bij die wöad dat körperdeel durch dat ruutsje erin wool duie, sjnappet deë ziech dat bee an de anger zie bij d’r vós, en wool ‘t tseruk duie. Durch d’r droek va tswai zieë, klappet deë apperaat doebbel in dat vinstersje, en landet zoeë i pat sjtelloeng.
“Mar mademke, doa kanne vier hei niks meer mit doeën, dat past toch neimes mieë!”
“Is dat noen jing zung en sjand?  zaat de doater. Da maat uur ze mar passend, dat hat uur bij d’r pap óch dökser jedoa, went heë e punks-je derbij hauw krèje of jet aafjevalle woar.”
Mer deë man an die anger zie sjuvet dat vinstersje tsouw  zoeëdat dat bee klem koam tse zitse.
Wie die doater zoog dat nuus mieë tse maache woar, pók die ziech dat tswaide bee bij heure man ónger jen erm oes, en sjtalt ‘m dat ónger ‘t sjalter weer de moer aa, en róffet durch deë sjmale rits van die vinster.
“Wist uur wat uur dut heer, went uur meent uur kenk hei nuus mieë dermit doeë, da sjtriech ze mar sjwats aa, en sjik ze noa Afrika, fiellaich ken ze doa nog inne broeche. En went uur meent, iech wuur extra va Kirchroa kómme um ze werm mit tseruk tse neëme, da zut uur sjeef jewikkeld!”  “Adieë wa!.”